Son Dəqiqə

Dünən, 11:48 - "Xalqımızın qətiyyətli mövqeyi, ordumuzun gücü erməniləri tezliklə məcbur edəcək ki..."

Dünən, 11:46 - Düşmən Tərtər şəhərini artilleriya atəşinə tutur

Dünən, 11:45 - Gəncədə ağır qəza: Ölən və yaralananlar var

Dünən, 11:43 - Rusiyada mehmanxana alovlara büründü

Dünən, 11:41 - BMT-də Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətlə bağlı iclas keçirildi

Dünən, 11:32 - Poroşenko koronavirusa yoluxub

Dünən, 11:29 - Xərçəng hüceyrələrini öldürməyin yeni üsulu aşkarlandı

Dünən, 11:28 - Cəbrayıl rayonu istiqamətində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO

Dünən, 11:27 - "Paşinyan qorxur ki, Türkiyə müharibəyə girsə, bir neçə saata İrəvanda otura bilər..."

Dünən, 11:25 - Prezident: "Biz təcavüzkarı elə cəzalandırmağa qabilik ki, o, bir daha bizim tərəfə baxmağa cəsarət etməsin"

29-09-2020, 13:29 - “Qadınlar batalyonuna yalvarırdım ki, məni də tibb bacısı kimi cəbhəyə aparın...”

29-09-2020, 13:26 - Şuşada Yuxarı Gövhər ağa məscidinin tarixi saxtalaşdırılır -

29-09-2020, 13:25 - Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə və kolleclərə ixtisas seçimi davam edir

29-09-2020, 13:14 - Düşmənin daha iki tankı məhv edildi - VİDEO

29-09-2020, 13:10 - "Siyasi partiyaların birgə bəyanatı milli birliyimizin bariz nümunəsidir"

29-09-2020, 13:09 - "Təcili tədbirlər paketi hazırlanmalı və kompleks işlər görülməlidir" - TƏKLİF

29-09-2020, 13:08 - “F-16 qırıcılarımız yoxdur, olmayanı məhv etmək mümkün deyil” - Müdafiə Nazirliyi

29-09-2020, 12:59 - “Azad edilən ərazilərin bir qarışı belə itirilməyib” - Vaqif Dərgahlı

29-09-2020, 12:56 - Ermənilər İTV-nin maşınına atəş açdı - Avtomobil YANIR

29-09-2020, 11:57 - Baş Prokurorluq ermənilərin yaraladığı sakinlə bağlı cinayət işi başladı

28-09-2020, 20:33 - Ərdoğan: “Sülh yalnız Ermənistanın Qarabağı tərk etməsindən sonra ola bilər”

28-09-2020, 20:29 - "Ermənistan işğalçıdır, Azərbaycan isə tarixi ədalətin bərpası uğrunda mübarizə aparır"

28-09-2020, 20:24 - C.Əhmədov: “İlahi, Səni itirən nəyi tapdı, Səni tapan nəyi itirdi?”

28-09-2020, 20:23 - Zod-Kəlbəcər yolu bağlandı - Ermənilər təlaş içində

28-09-2020, 16:24 - Düşmənin açdığı atəş nəticəsində Ağdam sakini həlak olub - RƏSMİ

28-09-2020, 16:16 - Ermənilərin açdığı atəş nəticəsində 2 məktəbli həlak olub - Rəsmi

26-09-2020, 14:33 - Yeni stadion kimə mane olur?

26-09-2020, 12:44 - Ağsu şəhər Mədəniyyət və İstirahət parkı abadlaşdırılır - fotolar

GundelikXeber
 Valyuta məzənnəsi

Dünyanın koronavirus sınağı: Pandemiyadan sonrakı səhiyyə

Tarix:19-04-2020, 11:21

Dünyanın koronavirus sınağı: Pandemiyadan sonrakı səhiyyəPostpandemiya dövrünə aid siyasi və iqtisadi analizlərə, çıxış yolları haqqında təkliflərə son günlər dünya, eləcə də, Azərbaycan mətbuatında və televiziyasında daha çox rast gəlinməyə başlanıb. Amma Azərbaycanda yuxarıdakı mövzular qədər ciddi olan postpandemiya səhiyyəsi barədə bu günə qədər heç bir yazı və çıxışlara rast gəlmədiyimə görə çox təəssüf hissi keçirdim və bəzi vacib məqamlara toxunmağı özümə borc bildim.

Heç kəsə sirr deyil ki, koronavirus pandemiyası bir gün bitəcək, amma onu arxada qoyan dünya tam fərqli olacaq. Burada dəyişən heç də bir tək ölkələrin siyasi və iqtisadi planları deyil, eyni zamanda, inkişaf etməkdə olan ölkələrin səhiyyə sistemlərindəki tədbirlər planı olacaq.

Bunun səbəbi isə ölkələrin pandemiyadan doğan problemlərə təkcə sosial və iqtisadi tərəfdən nə dərəcədə hazır olduqları ilə deyil, eyni zamanda, qurduqları səhiyyə sistemindəki boşluqlarla da sınağa çəkilməsidir.

Buna müvafiq olaraq isə ölkələrdə gözlənilən səhiyyə tədbirləri minimum bu pandemiyadan üzüağ çıxan ölkələrin tibbini nümunə götürərək, o istiqamətdə inkişaf etmək olacaq. Eyni zamanda, tibbi kadrların və elm adamlarının məqsədyönlü şəkildə hazırlanması, tibb elminin inkişafı, əhaliyə göstərilən ümumi tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması və xüsusən yaşlı xəstələrə düzgün tibbi xidmətin təşkili görüləcək vacib tədbirlərə aiddir.

Azərbaycanda isə bu istiqamətdə aparılacaq tədbirlər haqqında danışarkən hələ pandemiydan öncə yaradılmış Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyini xüsusən qeyd etmək lazımdır ki, zamanında atılmış çox doğru addımdır. Bu qurumun şərəfli məsuliyyəti postpandemiya dövründə daha da artacaq.

Azərbaycan və eləcə də, digər inkişaf etməkdə olan ölkələrdə atılacaq növbəti vacib addım isə koronavirusdan da çox ölüm sayı olan vacib xəstəliklərə xüsusi ciddi tibbi xidmətin inkişaf etmiş ölkələrdəki kimi təşkil edilməsi olmalıdır.

Belə çoxluq təşkil edən ölüm səbəblərinə başçılıq edən xəstəliklərin vaciblərindən biri də Azərbaycanda beyin insultları olduğu heç kimə sirr deyil. Bu istiqamətdə atılmalı addım da insult mərkəzlərinin yaradılmasıdır ki, bu barədə bir neçə ildir ki, təklif planları təqdim etmişdim. Həmin mərkəzlərin təşkilində süni tənəffüs cihazları olan xüsusi reanimasion otaqların da təklif olunmasına nəzər yetirilsə, görmək olar ki, həmin mərkəzlərin bir neçə il əvvəl yaradılması insult xəstələrinə xidmətlə yanaşı, bu gün virusla mübarizədə də səhiyyəmizdə olan boşluğun bir qismini doldura bilərdi.

Ümumilikdə isə qeyd etmək istəyirəm ki, Azərbaycan, eləcə də, digər inkişaf etməkdə olan ölkələr postpandemiya dövrü üçün iqtisadi planlama ilə yanaşı, səhiyyə sistemində də tutarlı planlamalar yerinə yetirməlidirlər ki, bu da gələcəkdə yaşana biləcək hər hansı bir qlobal tibbi problem zamanı dövlətin üzərinə düşəcək ağır yükü azalda bilsin, məsələn, eynilə Almaniyadakı nizamlı səhiyyə sistemi kimi.

Belə sistemlərin qurulması və müvafiq elm adamlarının yetişdirilməsi indiki pandemiya kimi vəziyyətlərdə dövlətin aparmaq istədiyi siyasətə birbaşa dayaqdır. Əks halda, əmin-amanlıq içərisində yaşayan dövlətlər qlobal tibbi problemlər zamanı həm verdikləri qərarlarla məsuliyyət yükünü, həm də bütün iqtisadi və sosial xərcləri birbaşa özləri daşıyacaqlar.

Postpandemiya dövrü qərarlar dövrü olacaq, doğru qərarlar üçün isə bizlər çox yaxşı düşünməliyik, elə indidən...

Nuran Abdullayev
Almaniya-Azərbaycan Radioloji və Neyroradioloji Cəmiyyətinin sədri, tibb elmləri doktoru

Oxunub: 14

XƏBƏR LENTİ
Dünən, 11:48 "Xalqımızın qətiyyətli mövqeyi, ordumuzun gücü erməniləri tezliklə məcbur edəcək ki..."
Dünən, 11:46 Düşmən Tərtər şəhərini artilleriya atəşinə tutur
Dünən, 11:45 Gəncədə ağır qəza: Ölən və yaralananlar var
Dünən, 11:43 Rusiyada mehmanxana alovlara büründü
Dünən, 11:41 BMT-də Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətlə bağlı iclas keçirildi
Dünən, 11:32 Poroşenko koronavirusa yoluxub
Dünən, 11:29 Xərçəng hüceyrələrini öldürməyin yeni üsulu aşkarlandı
Dünən, 11:28 Cəbrayıl rayonu istiqamətində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO
Dünən, 11:27 "Paşinyan qorxur ki, Türkiyə müharibəyə girsə, bir neçə saata İrəvanda otura bilər..."
Dünən, 11:25 Prezident: "Biz təcavüzkarı elə cəzalandırmağa qabilik ki, o, bir daha bizim tərəfə baxmağa cəsarət etməsin"
29-09-2020, 13:29 “Qadınlar batalyonuna yalvarırdım ki, məni də tibb bacısı kimi cəbhəyə aparın...”
29-09-2020, 13:26 Şuşada Yuxarı Gövhər ağa məscidinin tarixi saxtalaşdırılır -
29-09-2020, 13:25 Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə və kolleclərə ixtisas seçimi davam edir
29-09-2020, 13:14 Düşmənin daha iki tankı məhv edildi - VİDEO
29-09-2020, 13:10 "Siyasi partiyaların birgə bəyanatı milli birliyimizin bariz nümunəsidir"
29-09-2020, 13:09 "Təcili tədbirlər paketi hazırlanmalı və kompleks işlər görülməlidir" - TƏKLİF
29-09-2020, 13:08 “F-16 qırıcılarımız yoxdur, olmayanı məhv etmək mümkün deyil” - Müdafiə Nazirliyi
29-09-2020, 12:59 “Azad edilən ərazilərin bir qarışı belə itirilməyib” - Vaqif Dərgahlı
29-09-2020, 12:56 Ermənilər İTV-nin maşınına atəş açdı - Avtomobil YANIR