Son Dəqiqə

Dünən, 15:20 - COVID-19-un beyinə dağıdıcı təsirləri açıqlanıb

Dünən, 15:16 - Könül “Lider”dən getdi

Dünən, 14:22 - Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq – SABAHIN HAVASI

Dünən, 14:19 - İxtisas seçimi edən abituriyentlərin sayını açıqlandı

Dünən, 14:16 - SOCAR prezidenti Azərbaycanın neft hasilatına qoyulan limiti şərh etdi

Dünən, 11:00 - Gələn həftə Azərbaycana payız fəsli daxil olacaq

Dünən, 10:43 - Abşeronda azyaşlı bağlı qapı arxasında qaldı

Dünən, 10:00 - Abşeronda avtomobil 9 yaşlı uşağı vuraraq xəsarət yetirib

Dünən, 09:30 - 72 yaşlı kişi evinə gələn qonaqları baltaladı

Dünən, 09:00 - Qvatemala prezidenti koronavirusa yoluxub

18-09-2020, 15:45 - Axtarışa verilən Əli Həsənova Abidin Fərzəliyevin bağışladığı villa – FOTO

18-09-2020, 14:41 - Millət vəkili məktəblərdə tədrisin hələ bir müddət də distant təhsil formatında davam etdirilməsinin tərəfdarıdır

18-09-2020, 13:34 - Ceyhun Bayramovun məktubu BMT-nin sənədi kimi dərc olunub

18-09-2020, 13:25 - Azərbaycanlı milyarder Rus Kilsəsinin ordenlərinə layiq görüldü...-FOTO

18-09-2020, 13:07 - Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 38 dəfə pozub

18-09-2020, 13:02 - Əmək müqaviləsi ilə çalışan əlillərin sayı açıqlandı

18-09-2020, 13:00 - Azərbaycanın “Eurovision”da iştirakı təsdiqləndi

18-09-2020, 12:31 - Türkiyənin 2 şəhərində güclü zəlzələ

18-09-2020, 12:25 - 7 ayın düşündürən statistikası: az doğulub, çox ölürük...

18-09-2020, 11:32 - Nəcməddin Sadıkovun qızı Emin Ağalarovla nişanlandı - FOTOLAR

18-09-2020, 09:58 - Bu gün Milli Musiqi Günüdür

17-09-2020, 13:00 - “Binə” və “Sədərək”də total yoxlamalar – böyük mənimsəmə iddiası

17-09-2020, 12:30 - Əli Həsənov BMM-in anbarını spirtli içkilərin satış mərkəzinə çeviribmiş - S Aqro MMC-də QALMAQAL

17-09-2020, 12:00 - Fəzail Ağamalıdan Ramiz Mehdiyevi müdafiə edən professora cavab: - “Nə oldu, hamı natəmiz oldu, Solmaz xanım təmiz?”

17-09-2020, 11:25 - TOPAZ müəmması davam edir - Gənclər və İdman Nazirliyinə 3 sual!

17-09-2020, 11:21 - Qəbələdə şəhid general Polad Həşimovun adını daşıyan futbol klubu yaradıldı...

17-09-2020, 10:54 - Qurban Məmmədov saxlanıldı

17-09-2020, 10:30 - Valideynlərdən məktəb direktoruna qarşı ağır ittihamlar: “Şagirdləri ilə qumar oynayır”

GundelikXeber
 Valyuta məzənnəsi

Postmodern kahindən bədbin proqnozlar:YENİ BÖHRANLAR VƏ RİSKLƏR ASTANASINDAYIQ

Tarix:16-12-2019, 12:48

Postmodern kahindən bədbin proqnozlar:YENİ BÖHRANLAR VƏ RİSKLƏR ASTANASINDAYIQ


Nuriel Rubini

“Əl-Ərəbiyyə”



Bu ilin may-avqust aylarında ABŞ və Çin arasındakı ticari-texnoloji qarşıdurma birjaları çaşdırıb və istiqraz məhsuldarlığını tarixi minimuma endirib. Ancaq bu o vaxt idi, o vaxtdan bəri maliyyə bazarları bir daha pərişanlıq keçirib. ABŞ və digər dövlətlərin fond bazarları yeni maksimuma can atır və hətta səhmlərin dəyərində potensial “birləşmə” haqqında söhbət gedir. Qlobal yavaşlamanın sərt inflyasiyanı əvəzləyəcəyi və 2020-ci ildə böyüməyə ümid edilir. Bu, əslində, “inflyasiya ticarəti”dir.

Risklərin “off”-dan “risk-on”-a qəfil dəyişməsi 4 müsbət inkişafı əks etdirir.

Birincisi, ABŞ və Çin, ən azından ticari-texnoloji müharibənin daha da kəskinləşməsini müvəqqəti dayandıracaq “mərhələ” razılaşmasına nail ola bilər.

İkincisi, Böyük Britaniyanın 12 dekabr seçkisi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyə baxmayaraq, baş nazir Boris Conson ən azı Aİ ilə ilkin “yumşaq Brekzit” razılaşmasını təmin edə bilib və İngiltərənin blokdan sərt çıxışı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.

Üçüncüsü, ABŞ İranın Yaxın Şərqdəki təxribatları qarşısında təmkin nümayiş etdirib, prezident Donald Tramp bu ölkəyə cərrahi zərbələrin tam miqyaslı müharibə və yüksək neft qiymətləri ilə nəticələnə biləcəyini başa düşüb.

Dördüncüsü, ABŞ Federal Rezerv Sistemi, Avropa Mərkəzi Bankı və digər iri mərkəzi banklar pul siyasətini yüngülləşdirməklə geosiyasi maneələri qabaqlayıb. Mərkəzi bankların köməyinə gəlməklə, hətta kiçik “yaşıl tumurcuqlar” – ABŞ istehsal sektorunun sabitləşdirilməsi, xidmətlərin dayanıqlığı və istehlak artımı – yenilənmiş qlobal genişlənmənin dayağı kimi qəbul edilib.

Amma qlobal iqtisadiyyatda hər şeyin yaxşı olmadığına dair çox dəlil var. Başlanğıclar üçün Çin, Almaniya və Yaponiyadan gələn son məlumatlar, templərin nisbiliyinə baxmayaraq, yavaşlamanın hələ də davam etdiyini göstərir.

ABŞ və Çin barışığa razılıq versələr də, dünyanın 2 ən böyük iqtisadiyyatının qarşıdurması gələn ilin noyabrında ABŞ seçkilərindən sonra demək olar ki, yenidən sürətlənəcək. Orta və uzunmüddətli perspektivdə ümid edə biləcək ən yaxşı şey – yaxınlaşan Soyuq müharibənin istiyə keçməyəcəyidir.

Çin Honq-Konqdakı xalq üsyanına qarşı təmkin nümayiş etdirsə də, 2020-ci ildə güclü təzyiqlə, şəhərdəki vəziyyəti pisləşdirəcək. Başqa şeylər arasında, Çinin hərbi cavabı ABŞ-la hər hansı bir ticari sövdələşmə üçün şok ola bilər. Bu, maliyyə bazarlarını silkələyəcək, həmçinin Tayvanı müstəqilliyi dəstəkləyən qüvvələr istiqamətinə yönəldəcək – Pekin üçün “qırmızı xətt”.

“Sərt Brekzit” masadan kənarda qalsa da, Avrozonada dərinləşən nasazlıq yaşanır. Almaniya və digər ölkələr stimul tələblərinə müqavimət göstərməyə davam edir.

Ən pisi budur, Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) yeni prezidenti Kristin Laqard, AMB İdarəetmə Şurasının üçdə birinin əleyhdarlığını nəzərə alsaq, çox güman ki, pul siyasətinin stimullaşdırılması yolunda daha çox şeyi təmin edə bilməyəcək.

Əhalinin yaşlanması, Çin tələbatının zəifləməsi və yeni emissiya standartlarına cavab verən xərclərdən qaynaqlanan problemlərdən başqa, Avropa, həmçinin Trampın Almaniya və digər Avropa ölkələri avtomobillərinə idxal tarifləri tətbiq etmək üçün təkrarlanan təhdidinə qarşı həssas qalır. Avropanın əsas iqtisadiyyatları – Almaniya, İspaniya, Fransa və İtaliya – iqtisadi çətinliklərə çevrilə biləcək siyasi fikir ayrılıqları yaşayır.

ABŞ-ın tətbiq etdiyi sanksiyaların küçə iğtişaşlarına səbəb olması ilə İran rejimi Amerikanın hazırkı yanaşmasının xərclərini artırmaq üçün bölgədə qeyri-sabitliyi daha geniş təşviq etməkdən başqa çarə tapmayacaq.

Yaxın Şərq artıq qarışıqlıq içindədir. İraqda və Livanda kütləvi etirazlar davam edir. Mövcud siyasi boşluqda İranın dəstəklədiyi “Hizbullah” İsrailə hücum etmək qərarına gələ bilər.

Türkiyənin Suriyaya təcavüzü, İraq Kürdüstanından neft tədarükü daxil olmaqla, bir çox yeni risklər yaradıb. Yəmən vətəndaş müharibəsinin sonu görünmür. İsrail isə hazırda hökumətsizdir.

Bölgə – barıt anbarıdır; partlayış neft şoku və yeni bir risk epizodu yarada bilər.

Mərkəzi banklar iqtisadiyyatı dəstəkləmək üçün edə biləcəklərini artıq edib və maliyyə siyasəti yüksək borclarla məhdudlaşır. Siyasətçilər daha bir qeyri-ənənəvi siyasətə müraciət edə bilərlər, lakin növbəti böhrana qədər bu baş verməyəcək.

Bir çox yerdə qloballaşma, ticarət, miqrasiya və texnologiyaya qarşı populist qarşıdurma getdikcə pisləşir. Bu əsnada daha çox ölkə malların, kapitalın, işçi qüvvəsinin, texnologiyanın və məlumatların hərəkətini məhdudlaşdıran siyasət yürüdə bilər. Boliviya, Çili, Ekvador, Misir, Fransa, İspaniya, Honq-Konq, İndoneziya, İraq, İran və Livanda son zamanlar baş verən kütləvi etiraz aksiyaları müxtəlif səbəbləri əks etdirsə də, hamısı iqtisadi pozğunluq, qeyri-bərabərlik və digər məsələlərə qarşı siyasi narazılıqlardan qaynaqlanır.

Tramp administrasiyası ABŞ-ın ən böyük qeyri-müəyyənlik mənbəyinə çevrilə bilər. Onun “Öncə Amerika” ticarət-xarici siyasəti ABŞ və müttəfiqlərinin II Dünya müharibəsindən sonra yaratdığı beynəlxalq nizamı məhv etmək riski yaradır.

Avropada Fransa prezidenti Emmanuel Makron kimi, bəzi siyasətçilər NATO-nun indi komatoz vəziyyətindən narahatdır, ABŞ isə Yaponiya və Cənubi Koreya kimi Asiya müttəfiqlərini dəstəkləmək əvəzinə, onları təhrik edir. İmpiçment prosesi daha çox ikipartiyalı qarşıdurma və müharibəyə səbəb olacaq; partiya namizədliyi uğrunda çalışan bəzi demokratlar maliyyə bazarlarını əsəbləşdirən siyasi platformalara sahibdirlər.

Nəhayət, orta müddətli meyllər daha çox iqtisadi ziyana və pozulmalara səbəb ola bilər: inkişaf etmiş ölkələrdə və inkişaf etməkdə olan bazarlarda demoqrafik yaşlanma qaçılmaz olaraq potensial artımı azaldır, miqrasiyaya qoyulan məhdudiyyətlər problemi daha da çətinləşdirəcək.

İqlim dəyişikliyi ekstremal hava hadisələrinin daha tez-tez, virulent və dağıdıcı hala gəlməsinə görə artıq iqtisadi ziyana səbəb olur.

Texnoloji yenilik uzun müddətli iqtisadi tortun ölçüsünü genişləndirə bilsə də, süni intellekt və avtomatlaşdırma yüksək səviyyəli bərabərsizliyi artıran iş yerlərini, firmaları və s. sıradan çıxardacaq.

Hər dəfə növbəti şiddətli geriləmə baş verdikdə, artan özəl və dövlət borcları dayanıqsız olduğunu sübut edəcək, son nəticə – nizamsız defolt və iflasdır.

Maliyyə bazarları ilə real iqtisadiyyat arasındakı boşluq daha aydın görünür. İnvestorlar məmnuniyyətlə diqqətlərini bəzi qısamüddətli quyruq risklərinin azalmasına və mərkəzi bankların pul-kredit siyasətinin yüngülləşməsinə yönəldirlər. Lakin qlobal iqtisadiyyat üçün fundamental risklər qalmaqdadır. Əslində, ortamüddətli perspektiv baxımından vəziyyət daha da pisləşir.

Tərcümə: Strateq.az

Oxunub: 164

XƏBƏR LENTİ
Dünən, 15:20 COVID-19-un beyinə dağıdıcı təsirləri açıqlanıb
Dünən, 15:16 Könül “Lider”dən getdi
Dünən, 14:22 Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq – SABAHIN HAVASI
Dünən, 14:19 İxtisas seçimi edən abituriyentlərin sayını açıqlandı
Dünən, 14:16 SOCAR prezidenti Azərbaycanın neft hasilatına qoyulan limiti şərh etdi
Dünən, 11:00 Gələn həftə Azərbaycana payız fəsli daxil olacaq
Dünən, 10:43 Abşeronda azyaşlı bağlı qapı arxasında qaldı
Dünən, 10:00 Abşeronda avtomobil 9 yaşlı uşağı vuraraq xəsarət yetirib
Dünən, 09:30 72 yaşlı kişi evinə gələn qonaqları baltaladı
Dünən, 09:00 Qvatemala prezidenti koronavirusa yoluxub
18-09-2020, 15:45 Axtarışa verilən Əli Həsənova Abidin Fərzəliyevin bağışladığı villa – FOTO
18-09-2020, 14:41 Millət vəkili məktəblərdə tədrisin hələ bir müddət də distant təhsil formatında davam etdirilməsinin tərəfdarıdır
18-09-2020, 13:34 Ceyhun Bayramovun məktubu BMT-nin sənədi kimi dərc olunub
18-09-2020, 13:25 Azərbaycanlı milyarder Rus Kilsəsinin ordenlərinə layiq görüldü...-FOTO
18-09-2020, 13:07 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 38 dəfə pozub
18-09-2020, 13:02 Əmək müqaviləsi ilə çalışan əlillərin sayı açıqlandı
18-09-2020, 13:00 Azərbaycanın “Eurovision”da iştirakı təsdiqləndi
18-09-2020, 12:31 Türkiyənin 2 şəhərində güclü zəlzələ
18-09-2020, 12:25 7 ayın düşündürən statistikası: az doğulub, çox ölürük...