Son Dəqiqə

Bu gün, 16:23 - Əbülfəs Qarayevdən qalan "kiçik nişanə"... - İTTİHAM

Bu gün, 16:20 - «Müəllimlər» MTK-nı KİMLƏR TALAYIB? - GİLEY

Bu gün, 12:54 - Arif Qasımovun qanunsuz əməllərində Ramsin Abdullayevin görünməyən izləri

Bu gün, 12:50 - "Gözü çıxan qardaş”dan ibrət götürən icra başçıları - əgər biznesə toxunmasalar...

Bu gün, 12:43 - Ermənilər Tovuzun Ağdam və Əlibəyli kəndlərini atəşə tutub

Bu gün, 12:38 - İyulun 20-dən sonra növbəti buraxılış imtahanlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur

Bu gün, 10:44 - Bu il aliment ödəməyən 943 nəfər həbs edilib

Bu gün, 10:07 - Pənah Əliyev indi də MİDA-da mənzil satır – “Qaçqınkom”dakı kimi yox

Dünən, 23:18 - “Belə məmurlarla bir ölkədə yaşamaq mümkün deyil!” – Qarabağ əlili vətəndaşlıqdan imtina etmək qərarına gəlib

Dünən, 23:05 - "Dövlətqaçqınkom"da maliyyə pozuntuları aşkarlanıb

Dünən, 22:36 - Bakıdakı bankomatların yanında dezinfeksiya qabları quraşdırılır - FOTO

Dünən, 22:24 - Ən yüksək əməkhaqqı alan icraçı direktor - REYTİNQ

Dünən, 22:16 - “Şərurlu İsfəndiyar”ın adı daha bir dələduzluqda hallanır – Bu dəfə DAK rəsmisinə 282 min dollar “atıb”

Dünən, 20:25 - Vətəndaşlardan hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanılıb - FOTO

Dünən, 20:19 - Ermənistanın boşa çıxan 3 məkrli hədəfi – sərhəd təxribatında “Rusiya izi”... varmı?

Dünən, 19:27 - "Azərbaycanlı xanım müğənni karantində evləndi: "Artıq ər-arvadıq

Dünən, 15:17 - Andjey Duda yenidən Polşaya rəhbərlik edə bilər - “Exit-poll”

Dünən, 15:13 - Polad Bülbüloğlu: Sərhəddə genişmiqyaslı toqquşma baş verə bilər

Dünən, 15:07 - Şəhid Xəyyam Daşdəmirov İsmayıllıda dəfn edilib

Dünən, 15:03 - Sakinlər başçıya ÇAĞIRIŞ ETDİ - "Sözünüzü TUTUN!"

Dünən, 14:58 - Asif Ağayev haqqında ilginc iddialar... - Görün, kimə vəzifə verib...

Dünən, 10:25 - Adil Vəliyevin mənimsədiyi milyonlar... - İTTİHAM

Dünən, 10:17 - Prezidentin işdən çıxardığı icra başçısının var-dövləti (SİYAHI/FOTO)

Dünən, 07:56 - Avropada "Azərbaycanın dostları" Cəmiyyətinin sədri: "Deyir sən saydığını say, gör Azərbaycan GÖMRÜYÜ nə sayır..."

Dünən, 07:52 - Maliyyə Nazirliyidə təşviş içindədir- Növbə "Gədəbəy qruplaşması"-na və onun beyni sayılan Nadir Qarayevə çatır...İDDİA

Dünən, 07:47 - AZAL şefi Cahangir Əskərovun Azərbaycanda və xaricdə çoxmilyonluq mülkləri aşkar olundu - FOTOFAKTLAR

12-07-2020, 23:34 - Düşmən hücumunun qarşısını alarkən 3 hərbçimiz şəhid olub

12-07-2020, 23:30 - Gələn həftənin hava proqnozu açıqlanıb

GundelikXeber
 Valyuta məzənnəsi

Fobiyalar nədir?

Tarix:26-05-2020, 09:30

Fobiyalar nədir?Fobiya Yunanca "phobos" sözünden gəlir və Fobos Yunan mifologiyasında qorxu tanrısıdır.

Fobiya insan beyninə olan təzyiqə deyilir. Bu təzyiq insanda qeyri-normal qorxular yaradır. Hansısa keçmişdə olan hadisə ilə bağlı və ya gələcəkdə baş verecək hadisə ücün narahatçılıq keçirərək qorxur. Bu qorxu ürək döyünməsi, baş gicəllənməsi, üz qızarması, üzdə qaşınma və yanma hissi, soyuq tərləmə, titrəmə, tənginəfəslik, boğulma, dumanlı görmə, nəfəs darlığı, udqunmada çətinlik, ani təziq düşməsi, huşunu itirmə, şok və.s ilə müşahidə olunan bir haldır. Panik atakda görünən bütün əlamətlərin demək olar ki, hamısı fobiklərdədə rast gəlinir. Fobiyanın panik atakdan fərqi ondadır ki, fobik nə zaman panikaya düşəcəyini bilir və ordan qaçmağa çalışır. Misal üçün, lift fobiyası olan bir adam liftə minməkdənsə piləkənlə qalxır.
Qorxu daxilin-mənin özünəməxsus müdafiə mexanizmidir. Bunu orqanizmin bioloji səviyyədə qorxu zamanı verdiyi reaksiyalardan da görmək olar. Belə ki, qorxu hissi keçirən zaman qana adrenalinin ifrazı artır ki, bu da orqanizmdə hormonal partlayışa səbəb olur. Təşviş həyatda insanın üzləşdiyi qorxulu və təhlükəli vəziyətlərə orqanizmin verdiyi psixi və fizioloji reaksiyadır. Fobiyalı təşviş pozuntuları əslində təhlükəsi olmayan situasiyalarda təşvişin yaranması ilə səciyyələnən pozuntular qrupudur. Nəticədə insan belə situasiyalardan qaçır və ya qorxu hissi keçirərək dözür.
Fobiya tutmaları müəyyən bir vəziyyət məkan obyekt və hadisədən asılı olmayan hec bir nəzarətə uymayan qeyri rasional bir reaksiyadir. İnsanların 10%-də fobiya təsbit edilsə də əslində bunun 25%-dən çox olduğu güman edilir. Xalq arasında bu xəstəlik olmadığı düşünüldüyü üçün mütəxəssislərə müracət olunmur.
Fobiya müxtəlif vegetativ hallarla müşayiət olunan, geniş yayılmış əsəb pozuntusudur. Uzun müddət davam edərsə nevrozlara səbəb ola bilər. Fobiyası olan insanlara "fobik" deyilir.
Fobiyanin əmələ gəlmə səbəbləri coxdur. Üzdə ən zərərsiz görünən əşya və hadisələrdə onlara yanaşmamızdan asılı olaraq fobiyaya çevrilə bilər. Çox vaxt fobiya kecmişdə hər hansı bir sarsıntının və ya şahidi olduğumuz bir travmatik hadisənin təsiri nəticəsində yaranır.
Fobiyalar əsasən iki hissəyə bölünürlər:
- Spesifik fobiyalar
Spesifik fobiya konkret hansisa bir eşyaya, hadisəyə olan qorxudu.
- Klaustrofobiya - qapalı məkandan qorxmaq
- Akluofobiya - qaranlıqdan qorxmaq
- Qolossofobiya - ictimai yerlərdə danışmaqdan qorxmaq
- Akrofobiya - yüksəklik qorxmaq
- Araknofobiya - hörümçəkdən qorxmaq
- Noktifobiya - gecə düşməsindən qorxmaq
- Entomofobiya - həşəratlardan qorxmaq
- Agorafobiya - acıq yerdən və kücədən qorxmaq
- Bibliofobiya - kitablardan qorxmaq və.s
Qapalı məkandan qorxmaq Klaustrofobiya adlanır. Qapalı məkandan qorxunun bir nece səbəbi var. Bu əsasən genetik gələn bir qorxu olur. İnsan hec bir travma almadıqda qapalı məkandan qorxa bilər Klaustrofobiyanin yaranma səbəblərindən biri də uşaq vaxtı valideyinlərin uşaqları qapalı məkanda cəza məqsədi ilə saxlaması durur. Bu uşaqlar böyüdükdən sonrada bu məkan yaddaşlarında əbədi iz qoyur və qapalı məkanda (lift, təyyarə və s.) ürkür, cəkinir, hec çür uyğunlaşa bilmirlər. Məkanın qorxusuz olduğunun fərqində olsalar belə nəfəs daralmaları, boğulmalar, məkanda hava qurtaracaq, havasız qalacaq kimi duşüncələr insanı rahat buraxmr.
Akluofobiya insanın qaranlıqdan qoruxmasıdır. Uşaq vaxtı uşaqa danışilan qaranlıq hekayələr qorxu filimləri nəticəsində meydana gəlir. Bu insanlar qaranlıqda onlara hücum edecək bir varlıq varmış kimi hiss edirlər. Daha çox uşaqlar qaranlıqdan qoruxurlar. Bu vəziyyəti aradan qaldırmağın yollarından biri ilk olaraq uşaqları erkən yaşlarından yataq otaqlarını ayırmaq və yuxu saatlarını müəyyənləşdirmək lazımdır.
Yüksəklik qorxusu Akrofobiya adlanır. Fobiyanın dərəcəsindən asılı olaraq akrofobiyası olan bir insan binanın hündür mərtəbəsində olmaqdan pilləkən çıxmağa qədər yüksəkliyi olan bir cox şeydən qorxurlar. Belə insanlar yüksəkiyə qalıxdıqca panikaya düşür və ətrafında tuta biləcəyi bir şey axtarırlar.
Küçədə və ya hər hansi bir meydan, bazar, teatr, kino, tünel və s. kimi yerlərdə qorxu pristupu baş verərsə onda aqorafobiya - küçədən, açıq yerdən və ya kütlədən qorxmaq kimi fobiyalar yarana bilər.
- Sosial fobiyalar
Sosial fobiyası olan insanlar başqalarının yanında kiçiləçəklərini ya da utanmalarına səbəb ola biləcək əlamətlərlə üzləşəcəklərindən qorxurlar. Belə insanlar başqaları ilə qarşılıqlı münasibətdə olmağı tələb edən ya da hər hansı bir hərəkəti başqalarının yanında etmələrini tələb edən vəziyyətlərdən qorxurlar. Ümumi yerlərdə yemək yeməkdən, telefonla danışmaqdan, başqalarının yanında adlarını yazmaqdan, ya da hansısa sənədi imzalamaqdan utanırlar, alçaldılmış duyğusu və qorxu hiss edirlər.
Sosial fobiyalı insanlar eyni zamanda keçirdikləri hissi digər insanların anlayacağından və gülünc vəziyyətə düşəcəklərindən qorxurlar. Həmçinin mənfi qiymətləndirilməyə və rədd cavabı almağa qarşı həddindən artıq həssas olurlar. Haqqlarını müdafiə etməkdə çətinlik çəkirlər, mənliklərində hörmətində aşağılıq ya da alçaq duyğular hiss edirlər.Hər on nəfərdən birində həyatın müxtəlif dövrlərində sosial fobiyaya rast gəlmək mümkündür. Bu vəziyyət şəxsiyyət xüsusiyyəti kimi qiymətləndirilir.
Sosial fobiya gənclər arasında ən cox yayılmlş fobiya növlərindəndir. Sosial fobiya utancaqlıqdan ayırd edilməlidir. Hər bir insan yeni məkana girərkən narahatçılıq kecirdir. Bunun sosial fobiya adalandıra bilmək ücün belə insanlar hər zaman sosial mühitdən qacmağa çalışır və bu vəziyyət gündəlik həyatına ciddi təsir edir.
Sosial fobiyanın əlamətləri:
- Üz qızarması
- Ürək döyünməsi
- Əzələlərdə gərginlik
- Əl titrəməsi
- Sinədə sıxıntı hissi
- Həddən artıq tərləmə
- Mədədə rahatsızlıq hissi
- Baş ağrısı
Qorxu yaratmayacaq əşyaya və ya hadisəyə qarşı qorxunun yaranması insanın yaşamında böyük çətinliklər yaradır. Əsas çətinlik insanın qorxunudan qaçmasıdır. Vacıb olan qorxunun üzərinə getməkdi. Fobiyanın yaranma səbəbindən asılı olmayaraq yeganə və ən düzgün müalicəsi psixoterapiya yolu ilə mümküdür.

Oxunub: 7

XƏBƏR LENTİ
Bu gün, 16:23 Əbülfəs Qarayevdən qalan "kiçik nişanə"... - İTTİHAM
Bu gün, 16:20 «Müəllimlər» MTK-nı KİMLƏR TALAYIB? - GİLEY
Bu gün, 12:54 Arif Qasımovun qanunsuz əməllərində Ramsin Abdullayevin görünməyən izləri
Bu gün, 12:50 "Gözü çıxan qardaş”dan ibrət götürən icra başçıları - əgər biznesə toxunmasalar...
Bu gün, 12:43 Ermənilər Tovuzun Ağdam və Əlibəyli kəndlərini atəşə tutub
Bu gün, 12:38 İyulun 20-dən sonra növbəti buraxılış imtahanlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur
Bu gün, 10:44 Bu il aliment ödəməyən 943 nəfər həbs edilib
Bu gün, 10:07 Pənah Əliyev indi də MİDA-da mənzil satır – “Qaçqınkom”dakı kimi yox
Dünən, 23:18 “Belə məmurlarla bir ölkədə yaşamaq mümkün deyil!” – Qarabağ əlili vətəndaşlıqdan imtina etmək qərarına gəlib
Dünən, 23:05 "Dövlətqaçqınkom"da maliyyə pozuntuları aşkarlanıb
Dünən, 22:36 Bakıdakı bankomatların yanında dezinfeksiya qabları quraşdırılır - FOTO
Dünən, 22:24 Ən yüksək əməkhaqqı alan icraçı direktor - REYTİNQ
Dünən, 22:16 “Şərurlu İsfəndiyar”ın adı daha bir dələduzluqda hallanır – Bu dəfə DAK rəsmisinə 282 min dollar “atıb”
Dünən, 20:25 Vətəndaşlardan hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanılıb - FOTO
Dünən, 20:19 Ermənistanın boşa çıxan 3 məkrli hədəfi – sərhəd təxribatında “Rusiya izi”... varmı?
Dünən, 19:27 "Azərbaycanlı xanım müğənni karantində evləndi: "Artıq ər-arvadıq
Dünən, 15:17 Andjey Duda yenidən Polşaya rəhbərlik edə bilər - “Exit-poll”
Dünən, 15:13 Polad Bülbüloğlu: Sərhəddə genişmiqyaslı toqquşma baş verə bilər
Dünən, 15:07 Şəhid Xəyyam Daşdəmirov İsmayıllıda dəfn edilib